Patron Zespołu Szkół Technicznych

Zygmunt Bohusz-Szyszko

Zygmunt Piotr Bohusz- Szyszko urodził się 19 stycznia 1893 r. w Chełmie jako drugi syn majora wojsk carskich Jakuba Krzysz­tofa Szyszko oraz Heleny z Witowskich, uczennicy Ignacego Paderewskiego. Do szóstego roku życia pozostawał wyłącznie pod opieką matki. Wychowywany w duchu patriotyczno -niepodległościowym otrzymał staranne wykształcenie i rozpoczął naukę w Państwowym Gimnazjum przy ulicy Lubelskiej w Chełmie. Dalszą edukację kon­tynuował w Korpusie Kadetów w Pskowie i w Aleksandrowskiej Szkole-Podchorążych w Moskwie, gdzie został przydzielony do Pierwszej Kompanii, która obejmowała posterunki w prywatnych apartamentach rodzinnych cara. Jednocześnie studiował rzeźbę.

W czasie l wojny światowej jako do­wódca plutonu, następnie kompanii w 12 Pułku Grenadierów Astrachańskich walczył na froncie austriackim. Ciężko ranny zna­lazł się w niewoli i został internowany na Węgrzech, gdzie do 1918 r. przebywał w obozach jenieckich.

Po zakończeniu l wojny światowej wstąpił w szeregi odradzającego się Wojska Polskiego.

W pażdzierniku 1918 r. został awanso­wany na porucznika i jako młodszy oficer odbył kurs szkoleniowy w Dęblinie. Wkrót­ce został adiutantem dowódcy twierdzy dęblińskiej.

W czasie wojny polsko-bolszewickiej walczył na froncie północnym w 2 Pułku Strzelców II Dywizji Litewsko- Białoruskiej. Pod koniec wojny, jako dowódca kompanii ciężkich karabinów maszynowych, brał udział we wszystkich walkach tego pułku. Dowodząc 1 Batalionem Kowieńskiego Pułku, podczas obrony Płocka, został cięż­ko ranny. W lipcu 1920r. otrzymał awans na kapitana. Za wykazanie się niezwykłą odwagą i umiejętnościami dowódczymi w obronie Płocka Marszałek Józef Piłsudski odznaczył kapitana Zygmunta Bohusza -Szyszko srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

Jesienią 1921 r. został skierowany do otwartej właśnie dwuletniej Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, którą ukończył z wynikiem bardzo dobrym. Odbył kurs pilotów i został absolwentem Warszawskiej Szkoły Nauk Politycznych.

W następnych latach, jako wybitnie inteligentny i zdolny oficer, pełnił odpowie­dzialne funkcje w apa-racie wojskowym m.in. w Sztabie Głównym, Biurze Ścisłej Rady Wojennej i Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych. W1932 r. otrzymał nominację na zastępcę dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza, a dwa lata później na dowódcę l Dywizji Piechoty Legionów w Wilnie.

W sierpniu 1939 r. Objął dowództwo piechoty dywizyjnej 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty w Grudziądzu. Tam zastał go wybuch II wojny światowej.

W czasie kampanii wrześniowej jako dowódca tej dywizji brał udział w ciężkich walkach nad Ossą i Bzurą, pod Grudzią­dzem został dwukrotnie ranny. Po rozbiciu dywizji wraz z małą grupą żołnierzy przedarł się do okupowanej Warszawy a później przez Słowację na Węgry, skąd po krótkim internowaniu przedostał się do Francji.

W Paryżu Naczelny Wódz gen. Wła­dysław Sikorski mianował go dowódcą l Dywizji Grenadierów a następnie powierzył mu zorganizowanie i dowodzenie Samo­dzielną Brygadą Strzelców Podhalańskich. W kwietniu 1940r. pułkownik Zygmunt Bohusz- Szyszko otrzymał awans na gene­rała brygady. Zaraz potem na czele blisko 5000 żołnierzy popłynął do Norwegii, gdzie dowodząc Samodzielną Brygadą Strzelców Podhalańskich, brał udział w bitwie o Ankenes, Beisfjord i Narwik. Odziały niemieckie walcząc w tym rejonie zostały prawie doszczętnie zniszczone, jednak z powo­du pogarszającej się sytuacji we Francji Naczelne Dowództwo przerwało działania oddziałów polskich w Norwegii. Brygada Podhalańska została skierowana do walk w Bretanii i wkrótce w obliczu nieuniknionej klęski Francji rozwiązana.

Po kapitulacji Francji gen. Zygmunt Bohusz Szyszko przedostał się do Anglii, gdzie został dowódcą Polskiego Ośrodka Wyszkoleniowego l Korpusu w szkockiej miejscowości Crawford.

W październiku 1940r. za walki w Norwegii Naczelny Wódz gen Władysław Sikorski odznaczy! go Złotym Krzyżem Virtuti Militari oraz Norweskim Krzyżem Wojennym z Mieczem.

W fecie 1941 generał otrzymał nomi­nacje na szefa Polskiej Misji Wojskowej w Związku Radzieckim, gdzie dał się poznać jako wytrawny polityk i dyplomata. W imieniu Naczelnego Wodza podpi­sał polsko -radziecką umowę wojskową regulującą sposób tworzenia polskich jednostek. W marcu 1942 r. gen. Zygmunt Bohusz- Szyszko został szefem sztabu Armii Polskiej w ZSRR. Po ewakuacji Armii Polskiej ze Związku Radzieckiego do Iraku wyznaczono go na dowódcę 5 Kresowej Dywizji Piechoty na Środkowym Wschodzie w krotce został zastępcą dowódcy II Korpu­su generała Władysława Andersa.

Po wylądowaniu II Korpusu na konty­nencie europejskim generał Zygmunt Bo-husz Szyszko uczestniczył we wszystkich bitwach kampanii włoskiej: między innymi o Monte Cassino, Ankonę i Bolonię. W lutym 1945 r. objął dowództwo II Korpusu Polskiego. Za wybitny wkład w tworzenie Armii Polskiej i zwycięstwa II Korpusu awansował na generała dywizji.

Po zakończeniu II wojny światowej po­został we Włoszech i dowodzi) II Korpusem do momentu jego rozwiązania. W 1947r. wyjechał do Wielkiej Brytanii wybierając życie na emigracji. Mimo że kariera wojsko­wa generała Zygmunta Bohusz -Szyszko dobiegła końca, echa wojny wracały do niego jeszcze w życiu cywilnym. W 1945 r. generał de Gaulle zaprosi! go do Paryża, gdzie wręczono mu Oficerski Krzyż Legii Honorowej.

Generał Zygmunt Bohusz-Szyszko osiedlił się na stałe w Londynie. Żyjąc na emigracji z zaangażowaniem poświęcał się działalności kombatanckiej oraz pracy publi­cystycznej i pisarskiej. Publikował artykuły i wspomnienia w londyńskich tygodnikach emigracyjnych. Był aktywnym członkiem Związku Literatów Polskich na Obczyźnie, awlatach1965 1966 jego prezesem. Pia­stował także ważne funkcje w polskich wła­dzach emigracyjnych. W latach 1977-1982 byt Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych na Zachodzie. Opiekował się sztandarami wojskowymi złożonymi w Instytucie im. Generała Władysława Sikorskiego w Lon­dynie. W uznaniu poświęcenia i zasług dla kraju Rząd Polski na Obczyźnie odznaczył generała Orderem Odrodzenia Polski.

Generał Zygmunt Bohusz -Szyszko zmarł 20 czerwca 1982 roku przeżywszy 89 lat. Zgodnie z życzeniem generała jego prochy sprowadzone zostały przez żonę Marię i córkę Elżbietę Eaton do Polski i 29 września 1997 r, pochowane na warszaw­skich Powązkach ze wszystkimi honorami godnymi bohatera.

Biografia gen. Zygmunta Bohusz-

-Szyszko została opracowana w oparciu

o zbiór dokumentów jego córki Elżbiety

                                                                                               Heleny Eaton z domu Bohusz-Szyszko